UNIX użytkowanie i administrowanie

Unix to jeden z najpopularniejszych w świecie wielodostępnych i wielozadaniowych systemów operacyjnych, stosowany w większości współczesnych komputerów.

W książce tej znajdziesz:

• opisy podstawowych cech kilkunastu najnowszych odmian systemu UNIX;
• opisy podstawowych cech systemu i wzorcowego interpretera poleceń (shella Bourne'a);
• opis około 100 poleceń oraz wzajemne odwołani pomiędzy podobnymi poleceniami;
• opisy wybranych zagadnień z zakresu administrowania systemem (rejestrowanie użytkowników, instalowanie oraz konfigurowanie terminali i drukarek, archiwizowanie systemu plików)
• wprowadzenie do zagadnień sieci komputerowych
• opis programów do łączenia PC z systemami unixowymi i wykorzystanie tych komputerów w roli terminali systemu Unix

Dzięki tej książce poznasz:

• fascynujący świat wielodostępnych systemów operacyjnych
• siłę i elegancję systemu Unix
• większość informacji potrzebnych Ci na codzień do posługiwania się i administrowania systemem

SPIS TREŚCI:

Przedmowa
Rozdział I. Wprowadzenie

• 1.1. Systemy komputerowe i systemy operacyjne
• 1.2. Platformy sprzętowe systemów operacyjnych
• 1.3. Koncepcja "systemów otwartych"
• 1.4. Konfiguracje sprzętowe Unixa
  • 1.4.1. Terminale
    • 1.4.1.1. Klasyczne terminale znakowe
    • 1.4.1.2. Specjalizowane terminale graficzne
    • 1.4.1.3. Komputery naśladujące terminale
    • 1.4.1.4. Nazwy terminali
    • 1.4.1.5. Łącza terminalowe
    • 1.4.1.6. Konsola systemowa
    • 1.4.1.7. Obsługa różnych typów terminali
    • 1.4.1.8. Klawiatura, ekran i znaki ASCII
  • 1.4.2. Stacje robocze
  • 1.4.3. Sieci komputerowe
  • 1.4.4. Dobór platformy sprzętowej dla systemu Unix
• 1.5. Użytkownicy w systemie Unix
  • 1.5.1. Jedno i wieloużytkownikowy tryb pracy
  • 1.5.2. Interpretacja poleceń użytkownika
  • 1.5.3. Użytkownicy oraz ich nazwy i hasła
  • 1.5.4. Rodzaje użytkowników i ich konta
• 1.6. Pamięć i pliki w systemie Unix
• 1.7. Procesy i programy

Rozdział II. Twórcy, standardy i odmiany systemu Unix

• 2.1. Organizacje i normy standaryzacyjne
• 2.2. Przegląd popularnych realizacji systemu
  • 2.2.1. Realizacje Unixa dla komputerów PC
  • 2.2.2. Realizacje Unixa dla innych komputerów

Rozdział III. Ogólne zasady pracy

• 3.1. Włączanie i wyłączanie systemu
  • 3.1.1. Włączenie systemu
  • 3.1.2. Wyłączenie systemu
• 3.2. Otwieranie i zamykanie sesji pracy na terminalu
  • 3.2.1. Otwarcie sesji pracy
  • 3.2.2. Praca w systemie
  • 3.2.3. Kończenie pracy
• 3.3. Rodzaje poleceń
  • 3.3.1. Składnia poleceń
  • 3.3.2. Systemowe wspomaganie użytkownika (man)
• 3.4. Redagowanie plików tekstowych
  • 3.4.1. Edytor vi
  • 3.4.2. Edytor emacs
  • 3.4.3. Edytor Mix Edit
• 3.5. Drukowanie plików

Rozdział IV. Struktura i własności systemu

• 4.1. System plików
  • 4.1.1. Nazwy plików
  • 4.1.2. Pliki zwykłe
  • 4.1.3. Katalogi
    • 4.1.3.1. Struktura drzewa katalogów
    • 4.1.3.2. Ścieżki dostępu do plików
    • 4.1.3.3. Przykłady poleceń do obsługi katalogów
    • 4.1.3.4. Porównanie poleceń DOSa i Unixa
    • 4.1.3.5. Wyprowadzana zawartość katalogu
    • 4.1.3.6. Wewnętrzna struktura katalogu
    • 4.1.3.7. Dowiązania
  • 4.1.4. Pliki specjalne
  • 4.1.5. Zarządzanie przestrzenią dyskową
    • 4.1.5.1. Składowe przestrzeni systemu plików
    • 4.1.5.2. Optymalizacja operacji dyskowych
    • 4.1.5.3. Kontrola integralności systemu plików
    • 4.1.5.4. Odrębne systemy plików i ich dołączanie
• 4.2. Ogólna struktura systemu
  • 4.2.1. Jądro systemu
  • 4.2.2. Funkcje systemowe
  • 4.2.3. Zarządzanie procesami
    • 4.2.3.1. Inicjowanie procesów
    • 4.2.3.2. Identyfikatory procesów i grupy procesów
    • 4.2.3.3. Szeregowanie procesów
    • 4.2.3.4. Procesy pierwszo- i drugoplanowe
    • 4.2.3.5. Procesy rezydentne - demony
    • 4.2.3.6. Przydzielanie procesom pamięci operacyjnej
    • 4.2.3.7. Standardowe wejście/wyjście procesów
    • 4.2.3.8. Komunikacja pomiędzy procesami
    • 4.2.3.9. Typowe polecenia do obsługi procesów
  • 4.2.4. Data i czas
    • 4.2.4.1. Czas wykonania procesu
    • 4.2.4.2. Czas kalendarzowy
    • 4.2.4.3. Wykonywanie procesów w podanym czasie
    • 4.2.4.4. Wewnętrzny budzik procesu
• 4.3. Wielodostęp i ochrona zasobów
  • 4.3.1. Identyfikatory użytkowników i grup
  • 4.3.2. Tryb wykorzystania pliku
    • 4.3.2.1. Kod praw dostępu do pliku
    • 4.3.2.2. Kod typu pliku
  • 4.3.3. Użytkownik uprzywilejowany
  • 4.3.4. Identyfikatory rzeczywiste i efektywne
  • 4.3.5. Chwilowa zmiana identyfikatora użytkownika
  • 4.3.6. Kontrola dostępu do plików
• 4.4. Wymienne shelle
  • 4.4.1. Przegląd dostępnych shelli
  • 4.4.2. Systemowe środowisko pracy
  • 4.4.3. Shelle okrojone rsh i rksh
  • 4.4.4. Porównanie shelli

Rozdział V. Shell Bourne'a

• 5.1. Zgłoszenie gotowości przyjmowania poleceń
• 5.2. Wprowadzanie i postać poleceń
• 5.3. Reguły składniowe i rodzaje poleceń
• 5.4. Procesy drugoplanowe
• 5.5. Wyrażenia regularne i generowanie nazw plików
• 5.6. Cytowanie znaków specjalnych i napisów
  • 5.6.1. Cytowanie znaków z użyciem znaku backlslash
  • 5.6.2. Cytowanie napisów z użyciem apostrofów
  • 5.6.3. Cytowanie napisów z użyciem cudzysłowów
• 5.7. Grupowanie poleceń
• 5.8. Przeniesienie standardowego wejścia/wyjścia
• 5.9. Filtry i potoki
• 5.10. Zmienne języka shell
  • 5.10.1. Zmienne definiowane przez użytkownika
  • 5.10.2. Parametry specjalne i zmienne shella
  • 5.10.3. Zakres ważności zmiennych
• 5.11. Skrypty jako programy shellowe
  • 5.11.1. Struktury sterujące
    • 5.11.1.1. Konstrukcja for
    • 5.11.1.2. Konstrukcja if
    • 5.11.1.3. Konstrukcja case
    • 5.11.1.4. Konstrukcja while i until
    • 5.11.1.5. Polecenia break i continue
  • 5.11.2. Obliczanie wartości wyrażeń
  • 5.11.3. Parametry skryptów shellowych
    • 5.11.3.1. Przekazywanie wartości zmiennych
    • 5.11.3.2. Podstawianie parametrów pozycyjnych
    • 5.11.3.3. Podstawianie wyników poleceń
    • 5.11.3.4. Makropodstawienia warunkowe
• 5.12. Analiza składniowa poleceń
• 5.13. Polecenia wewnętrzne
• 5.14. Przykłady skryptów shellowych
• 5.15. Śledzenie skryptów shellowych
• 5.16. Obsługa błędów i sygnałów
  • 5.16.1. Sygnały zdefiniowane w systemie
  • 5.16.2. Obsługa sygnałów
• 5.17. Wywoływanie shella i skryptów shellowych
• 5.18. Funkcje w skryptach shellowych

Rozdział VI. Wybrane polecenia systemu Unix

• 6.1. Przeznaczenie wybranych poleceń systemu Unix
• 6.2. Opis wybranych poleceń systemu Unix
  • accept, reject - sterowanie przyjmowaniem wydruków
  • at, batch - wykonanie poleceń w późniejszym czasie
  • awk - przetwarzanie plików tekstowych
  • banner - wyprowadzanie napisów dużymi literami
  • basename - wyodrębnienie bazowej nazwy pliku
  • bc - kalkulator
  • cal - wyprowadzenie kalendarza
  • calendar - wyprowadzenie terminarza
  • cancel - anulowanie wydruku
  • cat - łączenie i wyprowadzanie plików
  • cc - kompilator języka c
  • cd - zmiana katalogu bieżącego
  • chgrp - zmiana grupy użytkowników pliku
  • chmod - zmiana praw dostępu do pliku
  • chown - zmiana właściciela pliku
  • clear- czyszczenie ekranu
  • cmchk - wyprowadzenie rozmiaru bloku dyskowego
  • cmp - porównanie dwóch plików
  • comm - wyprowadzenie wspólnych części plików
  • compress, uncompress - kompresja plików
  • copy - kopiowanie plików i katalogów (SCO UNIX)
  • cp - kopiowanie plików i katalogów
  • cpio - kopiowanie i archiwowanie
  • cut - wycinanie fragmentów wierszy pliku
  • crontab - opis cyklicznie wykonywanych poleceń
  • date - wyświetlenie oraz zmiana daty i czasu
  • dd - kopiowanie zawartości nośników danych
  • df, bdf - pytanie o wolny obszar na dysku
  • diff - ustalanie różnic pomiędzy dwoma plikami
  • dircmp - porównanie katalogów
  • dirname - wyodrębnienie nazwy katalogu
  • disable - blokada dostępu do terminala/drukarki
  • diskcp, diskcmp - kopiowanie/porównanie dyskietek
  • dos... - obsługa nośników dosowych (SCO UNIX)
  • dos... - różne odmiany Unixa a nośniki DOSa
  • dos... - konwertowanie plików
  • du - informacje o wykorzystaniu dysku
  • echo - wyprowadzenie wartości argumentów
  • enable - aktywowanie obsługi terminala/drukarki
  • env - wyświetlanie i ustawianie opisu środowiska
  • false, true - zwracanie wartości prawda/fałsz
  • file - pytanie o rodzaj pliku
  • find - poszukiwanie plików według zadanych kryteriów
  • finger - informacje o użytkowniku
  • format - formatowanie dyskietek
  • grep, egrep, fgrep - szukanie napisów w plikach
  • haltsys, reboot - zamknięcie pracy systemu
  • hd - wyświetlenie pliku binarnego
  • head, tail - wyświetlenie początku/końca pliku
  • id - wyświetlenie identyfikatorów użytkownika
  • kill - przerwanie wykonywania procesu
  • last, lastb - informacje o otwarciach sesji
  • ln - dowiązanie nowej nazwy do pliku
  • lock - zablokowanie klawiatury terminala
  • logname - pobranie nazwy użytkownika
  • lp - drukowanie plików
  • lprint - drukowanie lokalne (SCO UNIX)
  • ls, l, ll, ... - wyprowadzenie zawartości katalogu
  • mail - odczyt i wysyłanie poczty
  • mesg - sterowanie odbiorem komunikatów
  • mkdir - tworzenie katalogu
  • more - przeglądanie pliku
  • mount, umount - dołączenie systemu plików
  • mv - przeniesienie/przemianowanie pliku
  • newgrp - nadanie nowego identyfikatora grupy
  • nice - wykonanie poleceń z innym priorytetem
  • od - wyświetlenie zawartości pliku
  • passwd - zmiana hasła użytkownika
  • pr - formatowanie i wyprowadzenie pliku
  • ps - wyprowadzenie informacji o stanie procesów
  • pwd - wyświetlenie nazwy katalogu bieżącego
  • quot - liczba bloków przydzielonych użytkownikom
  • rm - kasowanie plików
  • rmdir - usuwanie katalogów
  • shutdown - zamknięcie pracy systemu
  • size- pytanie o zajętość pamięci
  • sleep - wstrzymanie procesu na podany czas
  • sort - sortowanie wierszy pliku
  • su - chwilowa zmiana identyfikatora użytkownika
  • tar - obsługa archiwów
  • tee - rozwidlenie standardowego wyjścia
  • test- sprawdzenie podanych warunków
  • time - wyprowadzenie czasów wykonania polecenia
  • tr - translacja znaków
  • tty - wyprowadzenie nazwy terminala
  • umask - ograniczenie praw do tworzonych plików
  • vi, view, vedit - edycja plików tekstowych
  • wall - wysłanie komunikatu do wszystkich użytkowników
  • wc - zliczanie wierszy, słów, znaków w pliku
  • who - pytanie o pracujących użytkowników i stan systemu
  • whodo - pytanie o to, kto pracuje w systemie i co wykonuje
  • write, hello - wysłanie komunikatu do podanego użytkownika

Rozdział VII. Rola i zadania administratora
Rozdział VIII. Struktura katalogów i pliki systemowe

• 8.1. Przegląd katalogów systemowych
• 8.2. Przegląd plików systemowych

Rozdział IX. Programy administracyjne

• 9.1. SCO UNIX: SysAdmSh - System Administrator
• 9.2. HP-UX: SAM - System Administrator

Rozdział X. Rejestrowanie użytkowników

• 10.1. SCO UNIX - rejestrowanie użytkowników
• 10.2. HP-UX - rejestrowanie użytkowników

Rozdział XI. Podsystem zarządzania wydrukami

• 11.1. Model interfejsu drukarki
• 11.2. Instalowanie drukarek
  • 11.2.1. SCO UNIX - instalowanie drukarki
    • 11.2.1.1. Konfigurowanie łączy (portów) drukarek równoległych
    • 11.2.1.2. Instalowanie drukarki programem sysadmsh
  • 11.2.2. HP-UX: Instalowanie drukarki
• 11.3. Drukowanie na drukarkach ogólnodostępnych
• 11.4. Drukowanie na lokalnych drukarkach terminala
• 11.5. Dostępność polskich liter

Rozdział XII. Terminale: instalacja i konfigurowanie

• 12.1. Wprowadzenie
• 12.2. Otwieranie sesji na terminalu
• 12.3. Pliki definiujące terminale i ich rola
  • 12.3.1. Plik etc/inittab
  • 12.3.2. Plik /etc/gettydefs: parametry transmisyjne
  • 12.3.3. Plik /etc/ttytype
• 12.4. Bazy danych opisujące terminale
  • 12.4.1. Baza termcap
  • 12.4.2. Baza terminfo
  • 12.4.3. Nazwy funkcji w bazach termcap i terminfo
• 12.5. Polecenia do obsługi terminali
  • 12.5.1. Przegląd opisanych poleceń
    • mapchan - konwertowanie znaków wejścia/wyjścia (SCO UNIX)
    • mapkey, mapscrn, mapstr - opis konsoli operatora (SCO UNIX)
    • setcolor - ustawianie kolorów ekranu (SCO UNIX)
    • stty - wyświetlenie/ustawienie parametrów łącza
    • tic, untic/infocmp - kompilacja bazy terminfo
    • tset - ustawienie parametrów terminala
    • tput - wyprowadzanie komend do terminala
• 12.6. Dodawanie terminali do systemu
  • 12.6.1. Dodawanie terminali w systemie SCO UNIX
  • 12.6.2. Dodawanie terminali w systemie HP-UX

Rozdział XIII. Integralność systemu plików

• • fsck - kontrola integralności systemu plików

Rozdział XIV. Zabezpieczanie systemu plików

• 14.1. Metody zabezpieczania systemu plików
• 14.2. Archiwizowanie systemu plików
  • fbackup - tworzenie kopii systemu plików
  • frecover - odtwarzanie kopii systemu plików

Rozdział XV. Aktualizacja systemu

• 15.1. SCO UNIX: program custom
• 15.2. HP-UX: programy update i rmfn
  • 15.2.1. update - obsługa programu

Rozdział XVI. Praca w sieci lokalnej lan

• 16.1. ABC zagadnień sieciowych
  • ftp - przesyłanie plików w sieci
  • telnet - sesja pracy na wskazanym komputerze

Rozdział XVII. Łączenie komputerów DOSowych i UNIXowych

• 17.1. Wprowadzenie

17.2. Pakiety programów ICE Firmy James River Group

• • 17.2.1. Instalacja pakietów ICE
  • 17.2.2. Pakiet programów ICE.TEN.PLUS
    • 17.2.2.1. Konfigurowanie pakietu
    • 17.2.2.2. Opcje konfiguracyjne łącza terminalowego
    • 17.2.2.3. Programy usługowe
    • 17.2.2.4. Obsługa procesu drukowania
  • 17.2.3. Pakiet programów ICE.TCP
    • 17.2.3.1. Programy usługowe
    • 17.2.3.2. Konfigurowanie pakietu w systemie DOS
    • 17.2.3.3. Konfigurowanie pakietu w systemie Unix
    • 17.2.3.4. Uruchamianie pakietu
    • 17.2.3.5. Kopiowanie plików z poziomu sesji Unixa
    • 17.2.3.6. Kopiowanie plików z poziomu sesji DOSa
    • 17.2.3.7. Obsługa procesu drukowania

Dodatek A. Typowe problemy z drukarkami
Dodatek B. Typowe problemy z terminalami
Bibliografia