W domowych komputerach Linux zagościł już na dobre. Można śmiało powiedzieć, że kupując standardowego PC-ta, bez problemu stanie tam system z pingwinem. Instalacja Linuksa nie powinna sprawić więcej problemów, w porównaniu do każdego innego systemu operacyjnego. Jednak w przyapdku komputerów przenośnych - laptopów, które w wielu domach wypierają "blaszaki", sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Różnorodność sprzętu, brak wsparcia ze strony producentów, wszystko to sprawia, że laptop może być nie lada wyzwaniem nawet dla doświadczonego linuksiarza.
Niedawno stałem się posiadaczem używanego laptopa Fujitsu Siemens Amilo L6820, na którym oczywiście zainstalowałem Linuksa. W poniższym artykule opiszę moje doświadczenia zdobyte w trakcie instalacji dystrybucji Gentoo 2007.0 na tym sprzęcie. Artykuł ten nie ma na celu przedstawiania przebiegu instalacji krok po kroku, bowiem zasadniczo nie różni się ona od instalacji na domowym "blaszaku", lecz jedynie zwrócenie uwagi na pewne elementy tego prcesu, charakterystyczne dla laptopa. Z góry zakładam, że czytelnik jest zaznajomiony z procesem instalacji Gentoo. Jeżeli nie, to zapraszam najpierw do lektury magazynu Linux+ Extra! poświęconemu Gentoo Linux 2007.0, gdzie znajdzie podstawowe informacje na temat instalacji i administrowania tym wspaniałym systemem.

Aby pokonać wroga - trzeba go wpierw poznać

Fujitsu Simens Amilo L6820 jest modelem sprzed około trzech lat, który charakteryzuje się całkiem przyzwoitymi parametrami: procesor Celeron M 2,4 GHz, 768 MB RAM, 40 GB HD ATA, chipset ICH4, karta graficzna Intel 82845GL, matryca 15 cali. Najpoważniejszą wadą laptopa nie są jego przeciętne na dzień dzisiejszy parametry czy brak takich komponentów jak wbudowane WiFi czy Bluetooth. Największy problem stanowi jego waga. Tych kilka kilogramów sprawia, że laptop staje się mało przenośny.
Dobra rada dla posiadaczy innych laptopów. Przed rozpoczęciem instalacji zapoznajcie się z instrukcją obsługi waszego komputera. Wynotujcie sobie takie informacje, jak rodzaj procesora, chipset płyty głównej, chpset karty graficznej, chipset karty dźwiękowej oraz chipsety innych urządzeń wbudowanych. Następnie stosując wyszukiwarkę Google poszukajcie więcej informacji na temat kompatybilności waszego sprzętu z Linuksem. Warto też przejrzeć archiwalne wydania Linux+, gdzie od czasu do czasu zamieszczane są wyniki testów sprzętu komputerowego, w tym laptopów, również najnowszych.

Gentoo, Gentoo widzę wszędzie...

Co do dystrybucji, którą zainstalowałem na opisanym powyżej sprzęcie - wybór był jednoznaczny - Gentoo. Decyzja ta nie była tylko spowodowana moimi osobistymi preferencjami, lecz przede wszystkim faktem, że Gentoo daje pewność, iż samodzielnie zbudowany system będzie prawidłowo działał na nawet najbardziej oryginalnym sprzęcie. Ze względu na brak czasu zdecydowałem się na instalację systemu bazowego ze stage3 (więcej o instalacji Gentoo znajdziesz w numerze specjalnym Linux+ Extra! Gentoo Linux 2007.0). W trakcie instalacji należy zwrócić uwagę na dwa elementy instalacji systemu: konfigurację pliku make.conf, gdzie należy uwzględnić architekturę procesora (dla procesorów Intel Mobile jest to pentium-m) oraz odpowiednie flagi USE. Drugim momentem jest konfiguracja jądra systemowego, które powinno zawierać odpowiednie dla naszego systemu sterowniki. W przypadku opisywanego laptopa, dla każdego z komponentów dostępne są natywne sterowniki, również dla karty sieciowej - National Semiconductor Corporation DP83815 - w jądrze w wersji 2.6.19 (standardowe jądro Gentoo 2007.0). Karta graficzna obsługiwana jest przez natywny sterownik i810, zawarty w pakiecie xorg-server.
Wiele współczesnych laptopów posiada karty graficzne z chipsetem Intel. Drugim zaś, co do popularności, chipsetem graficznym na laptopach są różne odmiany ATI Radeon Mobile. Czytelniku, jeśli jesteś posiadaczem innej karty graficznej, poszukaj w Internecie, jakie sterowniki do niej pasują. Jeśli nic nie znajdziesz - nie rozpaczaj. W najgorszym przyapdku kartę graficzną będzie można uruchomić wykorzystując sterownik Vesa dla bufora ramki lub standardowy sterownik VGA. Zawsze to lepsze niż nic.
Sprawa laptopów z wyświetlaczem panoramicznym jest o tyle skomplikowana, że nie wszystkie sterowniki pracujące w normalnej rozdzielczości radzą sobie z obrazem o innych proporcjach. Tak więc nawet jeśli znalazłeś sterowniki do twojej karty graficznej, to nie oznacza, że wszystko będzie sprawnie działało. Wyświetlany obraz może być nieprawidłowo przeskalowany lub może zajmować część ekranu. Jeśli ktoś pytałby się mnie o zdanie, to odpowiedziałbym, że wide-screen to tylko hasło reklamowe, nie wnoszące dodatkowej funkcjonalności w laptopie. W normalnej pracy poszerzony obraz nie pomaga, no chyba że ktoś uznaje oglądanie filmów za normalną pracę. Ja tam lubię swoje 15 cali z rozdzielczością 1024x768, tym bardziej, że taki rozmiar matrycy jest efektywniej wykorzystywany w przypadku laptopa niż na komputerze stacjonarnym, a do oglądania filmów posługuję się telewizorem.

Fragment jest częścią artykułu zatytułowanego "Pingwin na laptopie", którego pełny tekst znajdziesz w Linux+ nr. 127 z listopada 2007r. Autorem artykułu jest Grzegorz Madajczak.